De socioloog Max Weber heeft aan het begin van de twintigste eeuw zeer nauwkeurig voorspeld hoe de democratische politiek zich ontwikkelt. Zijn stelling was dat binnen de massa-democratie met bureaucratisch georganiseerde partij-apparaten alleen charismatische leidersfiguren nog een kans maken en dat dit een politieke evolutie op gang brengt die eindigt in de democratie zoals wij die nu kennen, de ‘plebiscitaire’: het ‘democratisch’ stemmen is gereduceerd tot een referendum voor of tegen politieke leiders.

De economie moet kapot

Een prachtig voorbeeld is de stemming in het Amerikaanse Congres afgelopen dagen over de begroting van 2011. Slechts een handvol mensen bepaalt wat er gebeurt: de president, de Republikeinse voorzitter van het Congres, de leider van de Republikeinse meerderheid en de leider van de Democratische minderheid. De dreigende ‘shutdown’ is bovendien alleen een tactische manoeuvre, bedoeld om de populariteit van Obama te ondergraven met het oog op de komende presidentsverkiezingen. De Republikeinen hebben al aangekondigd voor de begroting van 2012 nog veel omvangrijkere bezuinigingen door te drukken. Als de Amerikaanse economie kapot moet – en daarmee mogelijk ook de wereldeconomie – dan moet dat maar, vinden de Republikeinen.

Vrolijke gezichten

Goed begrepen, is het niet anders mogelijk dan dat de huidige ‘plebiscitaire’ democratie leidt tot ‘dictatuur’ en dan dus kennelijk nog van het slechtste soort: een onverschillige dictatuur. Zo hebben we op dit moment in Nederland drie mensen die de politieke dienst uitmaken: Wilders, Rutte en Verhagen. Mij stemt het niet gerust, maar aan de vrolijke gezichten te zien hebben ze het geweldig naar hun zin.

2 Responses to “Een onverschillige dictatuur”